تونۇش
جاڭ چيەن يىپەك يولى مەدەنىيەت مەنزىرە رايونى شۇلە ناھىيەسىنىڭ شەرقىي تەرىپىگە جايلاشقان بولۇپ، جەنۇبتا 315-دۆلەت يولى، غەربتە كۇنباس يولى، شىمالدا جيەنسى شەرقىي يولى بىلەن تۇتىشىدۇ. بۇ جاي جاڭ چيەننىڭ غەربىي يۇرتقا بېرىش تارىخىي ئەمگىكىنى خاتىرىلەش ئۈچۈن قۇرۇلغان.
شۇلە ناھىيەسى شىنجاڭنىڭ جەنۇبىي غەربىدە، قەشقەر ۋىلايىتىنىڭ شىمالىي غەربىدە، تارىم ئويمانلىقىنىڭ غەربىي چېتىدىكى قەشقەر بوستانلىقىنىڭ ئوتتۇرا قىسمىغا جايلاشقان. قاتناش ئەۋزەللىكى بار بولۇپ، قەشقەر شەھەر چەمبىرىكىنىڭ بىر گەۋدە تەرەققىياتىدىكى مۇھىم رايوندۇر. ناھىيەنىڭ ئومۇمىي كۆلىمى 2102.55 كىۋادرات كىلومېتىر، 3 بازار، 12 يېزا، 228 مەمۇرىي كەنت، 21 مەھەللە ۋە 2 دېھقانچىلىق-ئورمانچىلىق مەيدانى بار، دايمى ئولتۇراق نوپۇسى 400 مىڭ. كۆپ مىللەتلەر ئىناق ياشايدىغان بۇ جايدا ئۇيغۇرلار ئاساسىي نوپۇسنى تەشكىل قىلىدۇ. شۇلە «ئالتۇن كارىدور» دەپ ئاتىلىدۇ؛ G3012 يۇقىرى سۈرئەتلىك يول، G315 دۆلەت يولى ۋە S214، S310، S311 ئۆلكە يوللىرى بۇ جايدىن ئۆتىدۇ.
شۇلە ناھىيەسىنىڭ كىلىماتى مۆتىدىل قۇرۇقلۇق ئىنتايىن قۇرغاق كىلىماتىغا تەۋە. 1990-2018-يىللىق سانلىق مەلۇماتلارغا ئاساسلانغاندا، ئەڭ يۇقىرى تېمپېراتۇرا 39.6C، ئەڭ تۆۋەن تېمپېراتۇرا -25.2C، يىللىق ئوتتۇرىچە تېمپېراتۇرا 12.0C بولغان. قىش-ياز پەرقى روشەن، كۈندۈز-كېچە تېمپېراتۇرا پەرقى چوڭ. يانۋار ئەڭ سوغۇق، ئىيۇل ئەڭ ئىسسىق ئاي. يىللىق ئوتتۇرىچە يامغۇر مىقدارى 72.2 مىللىمېتىر بولۇپ، كۆپىنچە 7-ئايدىن 9-ئايغىچە ياغىدۇ.
شۇلە ناھىيەسىدىكى جاڭ چيەن يىپەك يولى مەدەنىيەت مەنزىرە رايونىنىڭ تارىخىي ئارقا كۆرۈنۈشى جاڭ چيەننىڭ ئىش-ئىزلىرى بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك.
جاڭ چيەن غەربىي خەن سۇلالىسى دەۋرىدىكى دىپلومات ۋە تەكشۈرگۈچى بولۇپ، غەربىي يۇرت يولىنى ئېچىپ يىپەك يولىنى باشلىغانلىقى بىلەن داڭلىق. مىلادىدىن بۇرۇنقى 138-يىلى، خەن ۋۇدى ئۇنى غەربىي يۇرتقا ئەۋەتىپ، يۆزھى بىلەن بىرلىشىپ شيۇڭنۇغا قارشى تۇرۇشنى كۆزلىگەن. گەرچە ئەسلى ۋەزىپە تولۇق ئەمەلگە ئاشمىغان بولسىمۇ، ئۇنىڭ سەپىرى خەن سۇلالىسى بىلەن غەربىي يۇرتتىكى دۆلەتلەر ئارىسىدىكى ئالاقىنى ئاچقان.
شۇلە ناھىيەسى شىنجاڭ قەشقەر ۋىلايىتىگە جايلاشقان بولۇپ، قەدىمكى غەربىي يۇرت 36 دۆلەتنىڭ بىرى بولغان شۇلە دۆلىتىنىڭ ماكانىدۇر. بۇ يەرنىڭ 2000 يىلدىن ئارتۇق تارىخى بار. جاڭ چيەن غەربىي يۇرتقا بارغاندا بۇ يەرگە كەلگەن، جاڭ چيەن باغچىسى شۇ تارىخىي ئەمگەككە خاتىرە ئۈچۈن قۇرۇلغان. ناھىيەدە يەنە كۆپلىگەن قەدىمكى خارابىلەر ۋە قەبرىلەر بار بولۇپ، ئۇ يىپەك يولىدىكى مۇھىم قاتناش تۈگۈنى ھېسابلىنىدۇ.
